You are currently viewing Wszystko co powinnaś wiedzieć o ANTYOKSYDACJI . Wpis powstał ze współpracą z kosmetologiem Edytą Sugier

Wszystko co powinnaś wiedzieć o ANTYOKSYDACJI . Wpis powstał ze współpracą z kosmetologiem Edytą Sugier

Antyoksydacja jest tematem z którym spotykasz się każdego dnia. Jednak gdybym teraz zadała Ci pytanie - co to znaczy Antyoksydacja ? Czy potrafiłabyś mi na nie odpowiedzieć ? Często słyszę ciszę zadając owe pytanie:)

W związku z tym, że moja aktualna praca opiera się przede wszystkim na współpracy z bardzo świadomymi osobami z branży beauty postanowiłam napisać ten wpis. 

Moim celem było uzmysłowienie jak WAŻNA powinna być dla nas antyoksydacja każdego dnia. 

Czego możesz się spodziwać w tym wpisie ?

  • Czym jest antyoksydacja i czym są wolne rodniki. 
  • Wstęp do antyoksydacji w chorobach skóry który przygotowała Edyta Sugier.
  • Antyoksydacja a Atopowe Zapalenie Skóry (Edyta Sugier)
  • Antyoksydacja a Trądzik Pospolity
  • Antyoksydacja a Łuszczyca (Edyta Sugier)
  • Antyoksydacja a Trądzik Różowaty(Edyta Sugier)
  • Podsumowanie (Edyta Sugier)

A N T Y O K S Y D A C J A

Metaboliczna rola tlenu. W ostatnich latach liczba badań na ten temat rośnie. Wiemy już, że jako utleniacz może być bardzo korzystny energetyczne, ale… może także szkodzić. Jak się okazuje, jedno wcale nie zaprzecza drugiemu. Dlaczego? 

Cząsteczka tlenu może ulegać redukcji do cząsteczki wody w reakcjach dwuelektronowych oraz na drodze procesu jednoelektronowego. W wyniku tych procesów powstają wolne rodniki tlenowe. Co to takiego? Wolnymi rodnikami tlenowymi, lub inaczej: reaktywnymi formami tlenu, aktywnymi postaciami tlenu, tlenowymi związkami reaktywnymi – ROS – reactive oxygen species, nazywamy cząsteczki zdolne do niezależnej egzystencji. Zawierają one co najmniej jeden atom tlenu i posiadają co najmniej jeden (czyli może być i więcej! ☺) niesparowany elektron. Stan ten jest niekorzystny metabolicznie ze względu na wysoką reaktywność, krótki czas życia wolnych rodników oraz ogromną łatwość wchodzenia w reakcje chemiczne wraz ze składnikami komórek.

Dlaczego o tym mówię? A no dlatego, że.....

Tlen jest jedną z najliczniej występujących substancji na ziemi i w atmosferze. Jest pierwiastkiem który jest nam niezbędny do życia. Może być szkodliwy? O jego użyteczności i niepożądanym działaniu co nieco wam dzisiaj opowiem. 

Mamy cząsteczki. Te cząsteczki składają się z atomów. A te z kolei złożone są z mniejszych: protonów, neutronów czy elektronów. A teraz szybki powrót na lekcje. Otwieramy zeszyty, do ręki długopis, ale bez stresu… to przecież nie szkoła! Na pewno pamiętasz – a jeśli nie, to już szybko przypominam ☺ – że protony i neutrony znajdują się w jądrze atomu. Elektrony z kolei krążą wokół niego wewnątrz orbitali. Orbitale to poziomy energetyczne, a elektrony tworzą chmurę energii wokół jądra. Ale chwila… przecież tego wcale nie widać! Skąd ta wiedza? W XX wieku naukowcy odkryli mechanikę kwantową, która opisuje tę subatomową aktywność.  Spokojnie, dzisiaj nie będziemy rozpisywać tych wszystkich wzorów. Żeby zrozumieć działanie antyoksydacji, nie musisz tego wszystkiego wiedzieć. ALE… wierzę, że ułatwi Ci to zrozumienie całego procesu .

No dobra, to... Co dalej? Co dzieje się wewnątrz cząsteczki tlenu?

Jedno z praw – tej ciężkiej w obyciu – łatwo nie jest! – mechaniki kwantowej, wymaga sparowania elektronów. Kiedy? W momencie, gdy reagują z innymi elektronami w jeszcze innej cząsteczce. Sparowane? Mam na myśli, że wewnątrz danej cząsteczki, KAŻDY elektron tworzy spójny układ z innym elektronem w celu zapewnienia stabilności. W związku z tym, że cząsteczka tlenu ma aż dwa niesparowane elektrony (co oczywiście decyduje o jej unikalnym charakterze), ogranicza to jej możliwość i zdolność do reagowania z innymi cząsteczkami. Dlatego aktywność tlenu, można powiedzieć, jest stosunkowo słaba. Ale przecież dzięki temu MOŻEMY BYĆ I ŻYĆ NA TEJ PLANECIE. 

Ograniczenie, o którym wspomniałam, ma też drugie dno. Przyczynia się do tego, że tlen wchodzi w reakcje wolnych rodników. Większość reakcji cząsteczkowych wymaga udziału dwóch elektronów – tlen może wchodzić w te reakcje jedynie w wyjątkowych okolicznościach. W związku z tym ograniczeniem jest zmuszony do reagowania tylko z jednym elektronem na raz.

To jak? Już wiecie, czym ten słynny wolny rodnik jest? Jeszcze raz, w uproszczeniu: wolny rodnik to dowolny atom lub cząsteczka, która zawiera jeden lub kilka niesparowanych elektronów i zdolna jest do niezależnego istnienia.

Czas na... ciekawostkę!

1% tlenu, który nie trafia do transportu elektronów, może wchodzić w inne reakcje. A w reakcjach tych przyjmuje on jeden elektron? Przyjmowanie przez atom lub cząsteczkę tlenu lub wodoru nazywa się REDUKCJĄ, a oddawanie/utracenie go nazywa się UTLENIANIEM. 

Czym jest Antyoksydacja? No dobrze, dobrze. Wiem... Nie mogłam Ci o tym powiedzieć, zanim nie wytłumaczyłam czym są wolne rodniki. Ale już mówię!

Antyoksydacja to nic innego, jak obrona przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.  Nasz organizm radzi sobie z nimi dzięki enzymom. Dzięki temu spowalniamy proces starzenia – nie tylko skóry ale CAŁEGO ORGANIZMU.  Oprócz tego możemy ten nasz organizm wspomóc np. dobrze zbilansowaną i bogatą w antyoksydanty dietą, a także stosowaniem antyoksydantów w formie kremów czy zabiegów wzmacniających.

CZAS NA KOLEJNĄ..... CIEKAWOSTKĘ!

CZY WIESZ, ŻE NAJSILNIEJSZYM JAK DOTĄD ODKRYTYM ANTYOKSYDANTEM JEST KSANTOHUMOL ? Jako jedyny = nie dopuszcza do powstawania wolnych rodników - działa jak nasze enzymy znajdujące się w organizmie (np. dysmutaza ponadtlenkowa) Co więcej, na świecie jest mnóstwo badań odnośnie ksantohumolu A JEDYNĄ MARKĄ KTÓREJ UDAŁO SIĘ GO USTABILIZOWAĆ I ZAMKNĄĆ W KOMPLEKSIE JEST PRO XN. (Marka i Producent z Polski -duma mnie rozpiera że należę do tej społeczności ).

Napisałam Wam, kochani, krótkie przypomnienie na temat wolnych rodników, antyoksydacji… Dalsza część tego wpisu została stworzona przez Edytę Sugier – kosmetolog, którą miałam przyjemność poznać i która, jak się okazuje, pisze swoją pracę magisterską właśnie na temat ANTYOKSYDANTÓW.  Nie mogłam Edytce tego tematu odpuścić i bardzo się cieszę, że zgodziła się na napisanie artykułu o antyoksydantach w wybranych jednostkach chorobowych. Jest to bardzo cenny materiał dla każdego świadomego i rozwijającego się kosmetologa! Dlatego nie ma na co czekać! Lećcie czytać, co i jak! Serdecznie zapraszam do lektury!

Edyta Sugier - link do Instagrama Edytki znajdziecie ponizej

W S T Ę P

Wolne rodniki nieustannie powstają w organizmie. Jest to efekt wielu przemian metabolicznych. Po pierwsze stanowią nieodłączny i niezbędny element prawidłowego funkcjonowania organizmu. W niewielkich ilościach wolne rodniki odpowiadają m.in. za sygnalizację międzykomórkową, proces apoptozy czy proliferacji komórek. Z drugiej strony zaś reaktywne formy tlenu (RFT), będące najbardziej szkodliwym rodzajem wolnych rodników, przyczyniają się m.in.: do peroksydacji lipidów, białek, uszkodzenia struktur komórkowych i tkanek. Wysoka ilość wolnych rodników może skutkować stresem oksydacyjnym. Oznacza to zaburzenie równowagi pomiędzy nasileniem procesów oksydacyjnych, a przeciwdziałającym endogennym systemem antyoksydacyjnym. Istnieje wiele dowodów na to, że stres oksydacyjny stanowi czynnik zaostrzający przebieg wielu chorób – w tym także dermatoz.

Skóra pełni nadrzędną funkcję ochronną, oddzielając organizm od środowiska zewnętrznego. Ze względu na pełnioną rolę jest w szczególny sposób narażona na szereg czynników prooksydacyjnych, zarówno endo- jak i egzogennych. Odpowiednio wysoki potencjał antyoksydacyjny skóry pozwala zachować jej fizjologiczne funkcje, a także zdrowy wygląd. W literaturze znajdziemy wiele źródeł potwierdzających, że stres oksydacyjny nasila wiele chorób skóry np. trądzik pospolity, różowaty, AZS czy łuszczycę. Z tego powodu wpływ na antyoksydacyjny potencjał skóry wydaje się pełnić kluczowy element w wielu terapiach cer problematycznych.

Antyoksydacja a Atopowe Zapalenie Skóry

Atopowe zapalenie skóry jest chorobą przewlekłą i wciąż poznawaną pod kątem etiopatogenezy. Zauważono, że częstotliwość występowania tej dermatozy stale rośnie i dotyczy zarówno dzieci jak i osób dorosłych.

Atopowe zapalenie skóry objawia się m.in.: swędzeniem, suchością czy złuszczaniem naskórka. Dermatoza uwidacznia się szczególnie na zgięciach łokci i pod kolanami przyjmując jednocześnie obraz egzemy oraz wyprysku połączonego z wysiękiem.

Patogeneza atopowego zapalenie skóry nadal nie jest do końca znana, natomiast wiemy, że wiąże się z predyspozycjami genetycznymi, zaburzeniami ze strony układu immunologicznego oraz nadmierną nadwrażliwością skórny.

To właśnie dysfunkcja bariery skórnej jest kluczowym elementem w przebiegu AZS. Jej uszkodzenie skutkuje zwiększonym przenikaniem czynników zewnętrznych – w tym alergenów do głębszych warstw skóry, a jednocześnie nasila TEWL (transepidermal water loss).

W przypadku AZS obserwowany jest przewlekły stan zapalny w skórze, na co wskazuje naciek w postaci zwiększonej liczby np.: eozynofilów, limfocytów, komórek tucznych, makrofagów. 

W ostatnim czasie pojawiło się coraz więcej dowodów na to, że w przebiegu AZS kluczową rolę może odgrywać stres oksydacyjny, ponieważ sprzyja on procesom zapalnym w skórze.

Stres oksydacyjny wpływa na regulację oraz zwiększenie ilości cytokin prozapalnych, które z kolei w wyniku aktywacji indukują powstawanie wolnych rodników. W przypadku zdrowej, nieobjętej dermatozami skóry, obecny w niej system antyoksydacyjny jest w stanie zniwelować skutki stresu oksydacyjnego.

Powód? Wolne rodniki stanowią integralną część fizjologii skóry. Jednak w przypadku przewlekłego stanu zapalnego, z którym mamy do czynienia w AZS, antyoksydacyjne mechanizmy obronne skóry są osłabione. Nieustannie generowane wolne rodniki w keratynocytach mogą skutkować zaostrzeniem zmian zapalnych obserwowanych na powierzchni skóry. U dzieci chorych na AZS zauważono podwyższone markery stresu oksydacyjnego w moczu. Sugeruje się zaburzenia równowagi prooksydacyjno-antyoksydacyjnej u osób cierpiących na AZS ze względu na zwiększoną peroksydację lipidów (odnotowywaną np. poprzez pomiar dialdehydu malonowego w surowicy) Co więcej, u  osób borykających się z atopowym zapaleniem skóry zauważono zmniejszoną ilość antyoksydantów w postaci m.in witamin A, E i C. Okazuje się, że znane czynniki środowiskowe zaostrzające przebieg choroby m.in.: dym tytoniowy, formaldehyd, dwutlenek azotu mają istotny wpływ na nasilenie choroby właśnie w wyniku zwiększenia stresu oksydacyjnego w skórze. Wiadomo, że lipidy są w dużej mierze odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie bariery hydrolipidowej skóry, zaś w przypadku AZS ulegają one wzmożonej peroksydacji.(KSANTOHUMOL ZMNIEJSZA PEROKSYDACJĘ LIPIDÓW W 70% w porównaniu z układem kontrolnym). Uszkodzenie lipidów, w tym przede wszystkim ceramidów, skutkuje upośledzeniem funkcji bariery hydrolipidowej skóry. Wykazano, że kwas retinowy będący pochodną witaminy A oraz przeciwutleniaczem, stymuluje keratynocyty do zwiększonej produkcji ceramidów.

Biorąc pod uwagę ogromną rolę stresu oksydacyjnego, jako czynnika nasilającego przebieg AZS, wydaje się, że działanie antyoksydacyjne może przynieść korzystne efekty wspomagające leczenie dermatozy. Zarówno eliminacja czynników nasilających stres oksydacyjny np. dym papierosowy, jak i wprowadzenie przeciwutleniaczy, takich jak np.: witamin A, E, C, melatoniny, ksantohumolu czy innych antyoksydantów, jest szczególnie wskazana w leczeniu atopowego zapalenia skóry.

Antyoksydacja a trądzik pospolity

Trądzik pospolity jest dermatozą o podłożu zapalnym, a jego patogeneza wciąż nie została do końca poznana.

Wiemy natomiast, że można wyróżnić 4 podstawowe przyczyny trądziku: powiększenie gruczołów łojowych (nadprodukcja sebum), zwiększona keratynizacja, kolonizacja Cutibacterium acnes oraz stan zapalny.

Grudki, krosty, stany zapalne z ropną zawartością, jak i zaskórniki, to najczęstszy obraz kliniczny trądziku.

Dodatkowo, obecne są często przebarwienia pozapalne, blizny oraz zaburzona bariera hydrolipidowa. U osób chorujących na trądzik – w porównaniu do grupy kontrolnej – obserwuje się niższe stężenie kwasu linolenowego w sebum. Kwas linolenowy jest znanym antyoksydantem zmniejszającym ilość wolnych rodników, w dużej mierze odpowiedzialnych za reakcję zapalną w przebiegu trądziku. W wydzielinach gruczołów łojowych u osób borykających się z acne vulgaris, zauważono także wzmożoną peroksydację skwalenu, co może dodatkowo świadczyć o zaburzonej równowadze prooksydacyjno-antyoksydacyjnej. Ponadto, w jednym z badań stwierdzono podwyższony poziom dialdehydu malonowego u osób dotkniętych trądzikiem w porównaniu do grupy kontrolnej, zaś poziom katalazy i dysmutazy ponadtlenkowej – obniżony. Oznacza to możliwe nasilenie stresu oksydacyjnego w przebiegu trądziku pospolitego.

Zwiększenie ilości antyoksydantów zarówno wewnętrznie (w diecie i suplementacji), jak i zewnętrznie w postaci kosmetyków oraz zabiegów, wydaje się być kluczowym elementem każdej terapii przeciwtrądzikowej.

Tym samym skuteczne działanie antyoksydacyjne jest istotne w przebiegu wielu chorób zapalnych, w tym również acne vulgaris.

Antyoksydacja a Łuszczyca

Łuszczyca jest przewlekłą, autoimmunologiczną chorobą skóry o patogenezie obejmującej dynamiczne interakcje pomiędzy czynnikami genetycznymi i środowiskowymi.

Ze względu na nie do końca poznane przyczyny, łuszczyca jest chorobą trudną w leczeniu, a sama terapia skupiona jest przede wszystkim na niwelowaniu jej objawów.

Ponadto, jak w przypadku wielu chorób o charakterze przewlekłym, tak i w łuszczycy można wskazać okresy remisji i zaostrzenia choroby.

Łuszczyca może obejmować zarówno skórę owłosioną, jak i obszary pozbawione włosów. Obraz kliniczny łuszczycy jest zróżnicowany w zależności od rodzaju, wyróżniamy m.in.: łuszczycę zwyczajną, krostkową, uogólnioną.

Typowym wykwitem omawianej dermatozy są płaskie grudki pokryte złuszczającym się naskórkiem. W przebiegu łuszczycy mamy do czynienia z zaburzonym cyklem odnowy komórek naskórka.

W przypadku skóry zdrowej przejście keratynocytów z warstwy podstawnej do rogowej zajmuje ok. 28 dni, natomiast w łuszczycy okres ten może być skrócony nawet do kilku dni.
W łuszczycy, jako chorobie zapalnej, zaangażowane są między innymi limfocyty produkujące cytokiny prozapalne. Wykazano, że w linii obrony antyoksydacyjnej obecne są liczne enzymy, spośród których najbardziej znana jest katalaza, peroksydaza glutationowa i dysmutaza ponadtlenkowa.

Wzrost reaktywnych form tlenu (RFT) może nasilać przebieg łuszczycy oraz indukować początek choroby. Pomimo wielu dostępnych badań oceniających korelację pomiędzy stresem oksydacyjnym, a przebiegiem łuszczycy, za najbardziej miarodajny wskaźnik uznaje się dialdehyd malonowy. Jak w przypadku wielu chorób zapalnych, w które zaangażowane są neutrofile, limfocyty i inne komórki układu immunologicznego, bardzo istotna wydaje się być rola endogennego systemu antyoksydacyjnego. Aby zachować odpowiedni poziom przeciwutleniaczy enzymatycznych i nieenzymatycznych, należy zwiększyć ilość przeciwutleniaczy w diecie, suplementacji, a także preparatach do stosowania miejscowego. Co ciekawe, lek zawierający fumaran dimetylu będący silną substancją przeciwutleniającą jest wykorzystywany właśnie w leczeniu łuszczycy, co pokazuje że redukcja stresu oksydacyjnego stanowi ważny element terapii. Poza lekami antyoksydacyjnymi wykorzystywanymi w dermatologii wykazano, że dodatkowa suplementacja witaminą E, selenem oraz koenzymem Q10 również wpływa na polepszenie stanu klinicznego osób dotkniętych łuszczycą. 

Antyoksydacja a Trądzik różowaty

Trądzik różowaty jest coraz częściej spotykaną chorobą zapalną o charakterze przewlekłym.

W przebiegu dermatozy można wyróżnić różnorodne zmiany skórne o podłożu naczyniowym np.: rumień, teleangiektazje, grudki, krosty.

W bardziej zaawansowanej formie trądziku różowatego obserwuje się również zmiany przerostowe, które częściej spotykane są u mężczyzn, choć sama choroba dotyka w największej mierze kobiet.

Patogeneza acne rosacea wciąż pozostaje nieznana, choć wiadomo że dermatoza dotyczy częściej osób z fototypem I lub II. Ważną rolę odgrywają też czynniki psychogenne, pokarmowe, hormonalne oraz infekcyjne. Z racji tego, że trądzik różowaty jest dermatozą nawrotową w terapii należy skoncentrować się przede wszystkim na działaniu ochronnym, zmniejszającym rumień oraz regenerującym.

U osób dotkniętych acne rosacea ważna jest też eliminacja czynników zaostrzających przebieg choroby np.: unikanie pikantnych pokarmów, dymu papierosowego czy stosowanie wysokiej ochrony przeciwsłonecznej.

Skóra w trądziku różowatym wymaga ciągłego działania regenerującego oraz przeciwzapalnego, dlatego zwraca się uwagę na rolę antyoksydantów.

Pomocne mogą okazać się szczególnie te, stosowane wewnętrznie, uszczelniające ścianę naczyń krwionośnych, np. witamina C, K czy rutyna. Wiele dostępnych badań wskazuje na istotną rolę wolnych rodników biorących udział w przewlekłym stanie zapalnym obecnym w trądziku różowatym.

Wykazano również, że poziomy nadtlenku w surowicy mogą  być wyższe, a całkowity potencjał antyoksydacyjny niższy u pacjentów z trądzikiem różowatym niż u zdrowych osób w grupie kontrolnej. Mediatory stanu zapalnego w przebiegu acne rosacea w dużym stopniu obejmują reaktywne formy tlenu, co objawia się stresem oksydacyjnym oraz obniżeniem potencjał antyoksydacyjnego skóry.

Mimo, że wciąż poznajemy nowe czynniki predysponujące do powstawania trądziku różowatego oraz nasilenia tej choroby, pomocne wydaje się wprowadzenie szeroko pojętego działania antyoksydacyjnego w celu zniwelowania stanu zapalnego w skórze. 

Podsumowanie

W obecnych czasach jesteśmy szczególnie narażeni na szkodliwe działanie wolnych rodników. Promieniowanie słoneczne, zanieczyszczenia powietrza, przetworzona dieta obfitująca w nasycone kwasy tłuszczowe i cukry proste, promieniowanie niebieskie emitowane przez ekrany urządzeń elektronicznych, to tylko niektóre z wielu czynników, które codziennie wpływają na nasz organizm, a w największej mierze na skórę. Atopowe zapalenie skóry, trądzik pospolity, łuszczyca i trądzik różowaty to dermatozy dotykające coraz większą ilość osób, choć ich patogeneza nie jest do końca znana. Wszystkie z wymienionych chorób łączy przewlekły stan zapalny, który w dużej mierze wynika ze stresu oksydacyjnego. Wolne rodniki będące mediatorami stanu zapalnego odgrywają ogromną rolę w jego przebiegu. Z tego powodu kluczowe jest, aby w omawianych chorobach skóry zadbać o odpowiedni potencjał antyoksydacyjny organizmu. Jest on kluczowy dla zachowania fizjologicznych funkcji skóry. Przeciwutleniacze obecne w diecie, kosmetykach, substancjach leczniczych czy preparatach stosowanych w profesjonalnych zabiegach gabinetowych są bardzo istotne w leczeniu wszystkich omawianych chorób skóry. 

Jeśli ten artykuł Cię zainspirował , koniecznie udostępnij go lub napisz do mnie. Jeśli są jakieś tematy które chciałabyś poruszyć - serdecznie zapraszam do kontaktu! Edytko - Tobie bardzo dziękuję i do następnego razu ! Pozdrawiam Marta Domagalska @domagalskakosmetolog